Vaandel Schutterij Voorburg, 1787
In het Stadsmuseum Leidschendam-Voorburg bevindt zich een vaandel vol symboliek.
Nog meer informatie op:
http://wiki.toenleidschendam-voorburg.nl/wiki/Vaandel_van_de_Schutterij_van_Voorburg
Een vaandel is een oud krijgssymbool, een vlag waarvan de functie het formaat bepaalt: een vaandeltje aan een trompet, een reuzenvaandel voor een oorlogsschip en een tussenmaat voor de infanterie. Wanneer het voetvolk oprukte hield de "vaandrig" zijn vaandel omhoog. Een vaandel is de trots van de troep. Een buitgemaakt vaandel is een oorlogstrofee. Aan de kleuren en de voorstellingen op beide kanten kan iedereen zien wie of wat de vlag vertegenwoordigt: landsheer, schutspatroon, ambachtsheer, stad of dorp.
Het Voorburgs vaandel
Het vaandel van de Voorburgse schutterij is vast getimmerd op een houten stok met een koperen punt. Het vaandeldoek van bijna een vierkante meter bestaat uit twee op elkaar genaaide, beschilderde stukken zijde. Omdat verf doorschijnt op dun zijden doek, zijn de voorstellingen "rug aan rug" geplaatst.
Elke kant toont twee wapenschilden in medaillons onder een kroon, met eronder een lint met een tekst. De rest - oorlogstrofeeën en wapendieren - is decoratie. Eén kant heeft de wapens van stadhouder Willem V en zijn vrouw Wilhelmina van Pruisen, het lint draagt de zinspreuk van de Oranjes. Op de andere kant is het stadswapen van Delft (toen ambachtsheer van Voorburg), en het wapen van Voorburg afgebeeld. Op dit lint staat 'de Schuttery van Voorburg Ao.... '. Het jaartal is helaas verdwenen, maar 1787 is waarschijnlijk.
Politieke strijd
De stedelijke schutterijen ontstonden in de middeleeuwen. Het platteland werd pas tijdens de Republiek, rond 1786, bewapend. Ook Voorburg was verdeeld in patriotten en Oranje-aanhangers, die streden om de politieke macht. Beide kampen richtten 'vrijcorpsen' op.Jan van Steensel, de zoon van de herbergier van de Swaen, was de patriotse kapitein.
Zijn tegenstander heette Cornelis Siliacus, die woonde op boerderij Oranjelust.
Men exerceerde en hield parades. Er waren plunderingen. In januari 1787 werden de patriotten de baas en lieten het Oranjecorps ontbinden. In september van dat jaar keerde het tij: het Pruisische leger deed een inval in de Republiek en herstelde het gezag van Willem V. Voor de patriotten werd het bijltjesdag.
In oktober 1787 kwam er een reguliere schutterij in Voorburg, uitsluitend bemand met Orangisten. Er werd tegenover 'de Swaen' een erepoort opgesteld met dezelfde versieringen als op het vaandel.
Ticia van der Haer, Willem Timmermans en Kees Vermeulen
|
|
|
Twitter
